Obowiązki szkolne dziecka

JAK PRZYGOTOWAĆ DZIECKO DO PODJĘCIA OBOWIĄZKU SZKOLNEGO ?

Dobry start szkolny jest niezwykle ważny – właściwe przygotowanie dziecka do nauki ma istotny wpływ na jego stosunek do szkoły i nauki w ogóle, na dziecka nastawienie i stopień motywacji do uczenia się.

Jakimi cechami powinno charakteryzować się dziecko, by można je uznać za dojrzałe do rozpoczęcia nauki?

Początkowo przypuszczano, że do uzyskania zadowalających postępów w szkole wystarczy dziecku odpowiedni poziom rozwoju umysłowego. Okazało się jednak, że tak nie jest. Niekiedy dzieci wykazujące się ilorazem inteligencji nawet wyższym niż przeciętny nie czynią w szkole zadowalających postępów i to nie ze względu na jakieś uboczne czynniki, nie związane z ich rozwojem, lecz po prostu dlatego, że są niedojrzałe do rozpoczęcia nauki.

Przyszły sukces szkolny zapewnia szereg czynników:

  • odpowiednie poziom inteligencji,
  • umiejętność koncentrowania uwagi na przedmiocie,
  • wytrwałość wyrażająca się w podejmowaniu i odpowiednio długim trwaniu wysiłków zmierzających do realizacji wyznaczonego celu,
  • gotowość do wykonywania zadań na polecenie,
  • umiejętność korzystania ze wskazówek skierowanych do grupy,
  • zdolność uczestniczenia w zajęciach zespołowych,
  • ogólne zdyscyplinowanie wyrażające się w umiejętności podporządkowania się panującemu regulaminowi.

Inną grupę stanowią dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, których trudności w nauce, szczególnie nauce czytania i pisania, związane są z ujawnianymi cechami dysleksji rozwojowej. Tylko wczesne zgłoszenie się na badanie do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej może pomóc w wykryciu przyczyn pojawiających się trudności. Zastosowana pomoc, indywidualny sposób oceniania, a przede wszystkim wspólna praca z dzieckiem w celu przezwyciężania trudności – może zapobiec pierwszym niepowodzeniom szkolnym.

Nieobojętne jest także zrównoważenie emocjonalne, umożliwiające dziecku właściwy stosunek do trudności i problemów szkolnych.

Uznaje się obecnie, że dojrzałość szkolna wyraża się w określonym poziomie zarówno rozwoju fizycznego, umysłowego, emocjonalnego jak i społecznego.

W tych też dziedzinach ujawniają się różnice między dziećmi – zarówno w wyglądzie zewnętrznym i rozwoju fizycznym, w rozwoju motorycznym i manualnym, w zasobie posiadanych wiadomości, sposobie rozumowania, umiejętności wypowiadania się jak i również w ich rozwoju emocjonalno-społecznym tj. reakcjach na polecenie nauczycieli, zachowania rówieśników, stosunku do własnych możliwości – pierwszych sukcesów i porażek.

Oprócz w/w czynników, które określić można jako wewnętrzne (związane są z rozwojem psychicznym i fizycznym dziecka i jego właściwościami indywidualnymi), ogromną rolę w powodzeniach szkolnych dziecka odgrywają czynniki zewnętrzne tj.:

  • warunki życia dziecka,
  • oddziaływanie otoczenia,
  • opieka w domu,
  • i praca wychowawcza szkoły.

Dlatego też ważnym staje się fakt właściwego przygotowania swego dziecka do podjęcia obowiązku szkolnego.

  • Gdy pierwsze kroki w szkole stawiane są z trudem i często są nieudane – mogą zniechęcić dziecko i wytworzyć w nim przekonanie, że to, czego wymagają od niego nauczyciele i rodzice – przerasta jego możliwości, jest ponad jego siły i wiąże się z pasmem porażek i przykrości.
  • To przekonanie może towarzyszyć dziecku przez dalszy okres nauki szkolnej i wpływać ujemnie na stosunek do otoczenia i samego siebie. Skoro nie udaje mu się to, z czym radzą sobie inni, skoro „zasługuje” na upomnienia i negatywne oceny – widocznie jest słabsze od innych, gorsze, mniej warte.
  • Wówczas – nawet jeśli dzięki wytrwałym wysiłkom pojawiają się powodzenia – dziecko nie wierzy w ich trwałość, nie ufa sobie, żyje w lęku i napięciu psychicznym – co jednokrotnie prowadzi do objawów nerwic szkolnych – a trzeba to podkreślić, że występować mogą nie tylko u uczniów słabych, a także u przeciętnych, a nawet dobrych.
  • Tymczasem opieka bywa niekiedy przez rodziców utożsamiana z wychowaniem. Zapewniając dziecku odpowiednie warunki materialne, czują się zwolnieni z obowiązku poświęcania czasu i zaspokajania potrzeby niezmiernie istotnej – bezpośredniego kontaktu, miłości wyrażanej przez gesty, przytulanie, bliskość fizyczną. Dziecko 6-7 – letnie tego typu zachowania odbiera jako akceptację, czuje się przynależne do rodziny.
  • Dziecko wychowywane przez nadmiernie opiekuńczą matkę, przez rodziców przyjmujących postawę chroniącą, izolującą od otoczenia, stykając się z grupą rówieśniczą nie będzie potrafiło nawiązywać prawidłowych kontaktów. Dlatego też ważne jest stworzenie dziecku odpowiedniego klimatu dla jego rozwoju emocjonalno-społecznego.
  • Walory wychowawcze ma szczególnie:

    • czynny udział dziecka w życiu rodzinnym, w jej codziennych czynnościach.
    • Stopniowe usamodzielnianie dziecka, powierzanie mu zadań indywidualnych, zwrócenie uwagi na samodzielność, systematyczność i odpowiedzialność w pełnionych obowiązkach. Trzeba pamiętać o tym, że małe dzieci uczą się przez działanie i własną aktywność, a ich myślenie ma charakter konkretny.
    • bardzo ważne jest wspólne oglądanie filmów, programów, czytanie książek, a także rozmowa z dziećmi na temat obejrzanych audycji, prowokowanie do samodzielnego wypowiadania się dzieci na dany temat.
    • w rozwoju emocjonalno-społecznym bardzo ważne jest ukształtowanie uczuć społecznych dziecka. Dbajmy o właściwą atmosferę w domu, w rodzinie, róbmy wszystko by dziecko czuło się kochane i samo nauczyło się przejawiać te uczucia. By ukształtowało właściwy stosunek do samego siebie – miało do siebie zaufanie, wierzyło w swoje możliwości, nie zniechęcało się trudnościami i chwilowymi niepowodzeniami.
    • Na koniec należy zwrócić uwagę na rzecz może dla niektórych oczywistą, lecz nie zawsze zauważaną – unikajmy za wszelką cenę straszenia dziecka szkołą.
    • Dziecko musi być tak przygotowane i nastawione, by chętnie rozpoczynało naukę, było zainteresowane nauką, szkołą, panią, nowymi kolegami. Musi mieć świadomość, że czekają je nowe, zwiększone obowiązki i będzie musiało zdobywać się na wysiłek, ale jest w stanie sprostać stawianym wymaganiom i pokonywać trudności.

    Starajmy się od początku wykształcić w dziecku:

    • odpowiedzialny stosunek do odrabiania zadań domowych
    • kontrolujmy dyskretnie czas i sposób odrabiania prac domowych
    • starajmy się pomóc zawsze, gdy nas o to poprosi
    • stwarzajmy dziecku jak najlepszą atmosferę – wokół niego i podczas odrabiania lekcji
    • wyrażajmy zainteresowanie faktem otrzymywania stopni
    • cieszmy się z dzieckiem z otrzymanego dobrego stopnia
    • reagujmy natychmiast, gdy zauważymy trudności spowodowane dysharmonijnym rozwojem dziecka (np. trudności w czytaniu, pisaniu mimo włożonego wysiłku).

    W razie potrzeby może pomóc Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna. Dysponujemy metodami umożliwiającymi wykrycie przyczyn niepowodzeń i podjęcie stosownych działań terapeutycznych.

    Czemu służy odroczenie od obowiązku szkolnego ?

    Gdy konsultowane w Poradni dziecko nie spełnia warunków gotowości szkolnej proponujemy odroczenie od obowiązku szkolnego. Celem odroczenia jest stworzenie dziecku szansy na wyrównanie deficytów w obrębie funkcji percepcyjnych odpowiedzialnych za naukę czytania i pisania. jest to również możliwość wyrównania braków w zakresie podstawowych umiejętności pedagogicznych.

    Szczególnie istotny jest fakt, że podczas zajęć w przedszkolu dziecko usprawnia zaburzone funkcje głównie w oparciu o techniki nieliterowe i metody zabawowe. Zmniejsza to dyskomfort dziecka wynikający z konfrontacji swoich umiejętności z innymi dziećmi. Uczenie się poprzez zabawę jest szybsze i łatwiejsze. W klasie I praca edukacyjna bazuje głównie na materiale literowym i określonym progu umiejętności szkolnych.

    Wielu rodziców, którzy zdecydowali się na danie dziecku szansy wyrównania braków odraczając je od obowiązku szkolnego dostrzega pozytywne dla swojego dziecka skutki wydłużenia tego etapu nauki.

    Im wcześniejszy kontakt i pomoc dziecku, tym szybsze efekty pracy i widoczna poprawa, a mniej stresów i niepotrzebnych nerwów towarzyszących np. odrabianiu lekcji.

Dodaj komentarz